Folwark Dobrostan
I miejsce w konkursie realizacyjnym SARP nr 1075 na koncepcję zagospodarowania dawnego PGR w Woźnikach
rok
2025
lokalizacja
Woźniki (Śląskie)
zespół
Tomasz Bekas
Alicja Maculewicz
Eryk Szczepański
konsultacje
Magdalena Wilczyńska
Anna Gałecka-Drozda
Stary folwark, a później PGR w Woźnikach to przestrzeń o potencjale łącznika pomiędzy starą zabudową Woźnik, rzeką Łaną, a mającymi powstać w przyszłości osiedlami wielorodzinnymi. Konkursowa wizja tej przestrzeni obejmuje projekt zagospodarowania terenu, adaptację istniejących budynków oraz strategię rozwoju miejsca w oparciu o różne scenariusze biznesowe.
W przeszłości PGR stanowił centrum życia i pracy mieszkańców, a dzisiaj, w dobrze wyposażonej w funkcje gminie może w wymiarze ponadlokalnym stanowić punkt spełniania wyższych, ponadstandardowych potrzeb — osiąganiu dobrostanu poprzez rozbudowany program o charakterze ogólnodostępnego „miejskiego SPA”.
Szeroko rozumiane zdrowie to nie tylko ruch i odżywianie, ale i aktywności budujące zdrowe relacje społeczne i postawy.
Folwark Dobrostan to współczesny park zdrowia, promujący relacje i postawy prozdrowotne, łączący kapitał publiczny i prywatny i bazujący na istniejącej, bogatej infrastrukturze społecznej i sportowej.
W przyszłości mógłby stać się miejscem rekreacji dla mieszkańców nowych osiedli wielorodzinnych. Kompleks zakłada hotel butikowy, saunarium, salę okolicznościową i świetlicę powiązane w całość parkiem podzielonym na strefy: relaksacyjną, eventową, sportowo-towarzyską oraz placu i ogrodu jadalnego.
Folwark Dobrostan w Woźnikach może być oparty na holistycznym podejściu do zdrowia i jako taki kumulować w sobie uzdrowiskowy potencjał miejscowości, w pobliżu lasów, wzniesień oraz szlaków turystycznych pieszych i rowerowych.
W efekcie przestrzeń będzie integrowała nie tylko mieszkańców między sobą, ale także gości uzdrowiskowych, poruszających się pomiędzy zróżnicowanymi kapitałowo punktami programu prozdrowotnego.
Projekt zakłada podział założenia na zadania inwestycyjne, realizowane przez podmiot publiczny, prywatny lub w partnerstwie publiczno-prywatnym.
Do działania parku jako przestrzeni publicznej do zadań gminy należy realizacja adaptacji stodół i budynku świetlicy. Gmina może pozyskiwać środki z wynajmu tych przestrzeni lub dzierżawy ich na rzecz prywatnego podmiotu.
Do zadań inwestora prywatnego należy hotel, basen zewnętrzny oraz część placu i saunarium z publiczną oranżerią. Rozczłonkowanie inwestycji prywatnej wygeneruje ruch gości hotelu pomiędzy tymi obiektami i interakcję z innymi punktami programu zagospodarowania.
Na potrzeby nowych funkcji zaadaptowano istniejące budynki, częściowo konserwując je w stanie „idealnej ruiny”. Nowe rozwiązania oparto o wizualną atrakcyjność budynków-świadków historii, a rozebrane elementy przeznaczono na części zagospodarowania terenu, takie jak podbudówki terenów utwardzonych, gabiony, elementy małej architektury i posadzki.
hotel butikowy w oborze
W murach obory zaprojektowano hotel butikowy ze strefą SPA. Razem z zewnętrznym basenem mogą być udostępniane mieszkańcom i uzupełniać infrastrukturę wypoczynkowo-rekreacyjną Woźników.
Piętro hotelu osadzono na nowej konstrukcji wewnątrz starych murów.
rekreacja pod dachem
Stodołę zaadaptowano na rekreację pod dachem, w której strefa sportowa łączy się z konceptem gastronomicznym. Pozostawienie budynku jako otwartej „wiaty” łączy ją przestrzennie z parkiem i stwarza możliwość plenerowych spotkań.
świetlica gminna
Ze względu na nieformalne wykorzystanie dawnego budynku na sprzęt rolniczy stwierdzono potrzebę zlokalizowania tutaj świetlicy gminnej ze społeczną kuchnią i strefą dzienną.
saunarium
Zabezpieczone mury budynku paszowego stały się miejscem saunarium. Funkcja uzupełnia strefę SPA hotelu, ale działa jako obiekt użyteczności publicznej. Mniejsza część budynku została przeznaczona na oranżerię zieleni ruderalnej z sadzawką.
W miejscowościach o takiej skali ważne jest, aby nowe obiekty były wielofunkcyjne, ponieważ to zapewnia, że mogą być wykorzystywane często i przez różne grupy użytkowników, nie generując kosztów obsługi „pustych pomieszczeń”. Wszystkie nowe obiekty zaprojektowano tak, aby maksymalnie wykorzystać ich potencjał na różnorodne aktywności. Sala okolicznościowa w stodole może łączyć się z innymi, sąsiadującymi pomieszczeniami i korzystać z ich infrastruktury, lub zamykać się na bardziej kameralne spotkania.
Istniejąca zieleń oraz stopień sukcesji naturalnej w budynkach wytyczył kierunek wykorzystania czwartej przyrody jako elementu systemu zieleni nowego obiektu, a także budującego atrakcyjne widoki. Oranżeria roślinności ruderalnej wspiera budowanie świadomości o roślinach miejskich, a przeszklony dach saunarium pozwala na nawiązywanie relacji z zastaną na obiekcie zielenią.
