zejście na Plażę „Dubaj” w Jarosławcu
praca konkursowa na koncepcję platformy widokowej wraz z zejściem na Plażę Dubaj w Jarosławcu
rok
2024
lokalizacja
Jarosławiec
zespół
Tomasz Bekas
Alicja Maculewicz
Eryk Szczepański
Plaża “Dubaj” w Jarosławcu stanowi przykład krajobrazu, w którym czytelne są nadal działania człowieka (umocnienia plaży i sztuczna plaża), ale w równej części składa się na niego nietknięta przyroda (klif i jego roślinność). Proponowane rozwiązania mają na celu zbudowanie “szwu” łączącego te dwie wartości, tworzącego narrację krajobrazową, opowiadającą zarówno o zmaganiach człowieka w opanowaniu wymagającego typu nabrzeża, ale także o wartościach przyrodniczych samego klifu — charakterystycznej roślinności o rozbudowanych systemach korzeniowych, ptactwie, czy zjawiskach abrazyjnych i erozyjnych. Trasa zejścia i promenady to nić, na którą nanizane są “zszywki” — wtopione w krajobraz, wydłużone platformy i tarasy, które z jednej strony pełnią funkcję edukacyjną, a z drugiej stanowią łączniki pomiędzy długą i głęboką plażą, a gęstą zielenią, która jest nieodłącznym elementem tego kontekstu.
Dzisiejszy krajobraz plaży w Jarosławcu stanowi efekt działań człowieka, ale może być odczytywany jako zapis historii relacji ludzi z wodą
Ukończone w 2018 umocnienia już poddają się sukcesji naturalnej — pomiędzy ostrogami i opaską formują się i zarastają wydmy, na rozległych plażach ptactwo wodne urządza stanowiska lęgowe, a gwiazdobloki połykane są przez nawiewany piasek w wytwarzających się za nimi małymi plażami. Elementy antropogeniczne powoli zanikają i stają się częścią nadmorskiego krajobrazu, dlatego projektowana promenada powinna być narzędziem służącym odczytywaniu świadectw tej potyczki z żywiołem.
Celem traktu pieszego jest ułatwienie zejścia na plażę z zejścia nr 4, oraz wskazywanie interesujących, zaobserwowanych przez nas styków sztucznego z naturalnym, przejawiających się w wymienionych wyżej zjawiskach. Minimalistyczny trakt promenady uzupełniony jest o punkty edukacyjne, zachęcające do spoglądania zarówno w kierunku morza, jak i w kierunku klifu i jego roślinności. Te węzły to również miejsca z możliwością zejścia niżej, w których użytkownik może czuć się wabiony pokusą chodzenia boso po ciepłym piasku, lub wspinania się na betonową opaskę i uczestniczenia w “zabawie” płynącej z balansowania na wysokim elemencie i spoglądania na świat z innej perspektywy. Promenada kończy się pod przejściem bramnym zejścia nr 5, w którym zaprojektowano zaplecze plaży “Dubaj” z planowanym sanitariatem, natryskami, i siedziskiem.
Istniejące zejście nr 5, ze względu na zakręcający bieg schodów oraz postępującą sukcesję naturalną (zieleń kadrująca widoki, napierająca na “jar”, w którym poprowadzone jest zejście, piasek zasypujący dolne stopnie) oferuje stopniowanie wrażeń towarzyszących ekspozycji widokowej na morze, co podkreśla stromy charakter brzegu. Jednak z powodu niewygodnych schodów i braku enklaw do kontemplacji zarówno bliskości zieleni jak i korzystania z osłony przed wiatrem jakie daje rzeźba terenu zdecydowano się zaprojektować nowe zejście tak, aby maksymalnie wykorzystać walory istniejącego zejścia.
Przy stromym brzegu widok na morze występuje jako pierwszy w kolejności, dlatego, aby kulminacyjnym momentem zejścia był kontakt z otwartym, dalekim widokiem na morze, zaprojektowano zejście w formie schodów z rozszerzającymi się spocznikami — tarasami. Pierwszy, usytuowany na szczycie, równolegle do brzegu taras pełni funkcję “zaproszenia” do zejścia i pierwszą relację widokową z morzem. Pozostałe tarasy stanowią “kurtyny” widoku — widz po zejściu równoległymi schodami wpada w nisze zieleni, które stanowią miejsca wypoczynku. Szum fal rozbrzmiewa w uszach stopniowo, podobnie jak stopniowo wyłania się zza roślinności widok na wielki błękit.
Zejście zakończone jest przejściem bramnym w formie zadaszenia, które jest klamrą całego założenia wraz z zagospodarowaniem terenu zieleni parkowej. Zadaszenie dyskretnie mieści w sobie planowany sanitariat u dołu klifu, a także uzupełniony jest o natryski do opłuku słonej wody, śmietniki i siedziska. Za betonową opaską zejście jest kontynuowane przez trybuny mogące być wykorzystywane jako leżaki, miejsce dla publiczności przy meczach siatkówki plażowej lub stanowić lokalizację widowni dla rozkładanego kina letniego. Ze względu na poziom terenu zaobserwowany podczas wizji lokalnej nie zdecydowano się na kontynuację zejścia bezpośrednio do opaski, a pozostawienie wolnego przejazdu dla wozideł Urzędu Morskiego.
